بازی با کودک
بازی با کودک آموزش بازی های قدیمی و جالب ایرانی .....آموزش اصطلاحات ....در ادامه مطلب ....
اصطلاحات بازی ها ...
بالا بلندی، توپ چرخی، تیله بازی، خاله بزغاله، خروس جنگی، زو، شاه و وزیر، الک دولک، شمع گل پروانه، عمو زنجیر باف قایم باشک، قلعه، کلاغ پر، گل یا پوچ، لی لی، هفت‌سنگ، وسطی و … از بازی‌های قدیمی کودکان ایرانی هستند. برخی از بازی‌های قدیمی اکنون فراموش شده‌اند
شیوه‌های بازی
- یک به یک: بازی‌هایی مانند ۳ ریگ و دوز(ایکس-او) که تنها دو نفر بازیکن دارد.
- یک به چند: بازی‌های یک به چند بازی‌هایی هستند که یک نفر در مقابل یک گروه قرار می‌گیرد. در این بازی‌ها به آن یک نفر گرگ هم گفته می‌شود.
- گروه به گروه: بازی‌های گروهی بین دو گروه انجام می‌شود. قبل از شروع بازی باید یارکشی شود. به این صورت که دو نفر سردسته می‌شوند و هر یک به نوبت از میان سایر افراد یاران خود را انتخاب می‌کنند.
بازی‌های کودکانه دارای اصطلاحات خاصی است که در بسیاری از این بازی‌ها استفاده می‌شود.
- گرگ: در بازی‌های یک به چند به آن یک نفر گرگ گفته می‌شود.
- یارکشی: در بازی‌های گروه به گروه به عمل انتخاب افراد گروه توسط سرگروه‌ها گفته می‌شود.
- شیر یا خط روشی برای انتخاب شروع کننده بازی.
- گردو شکستم: روشی برای انتخاب شروع کننده بازی.
- تا سه نشه بازی نشه
- جاده خدا: تقاضای دادن فرجه و کمی راه برای فرار. بصورت جاده خدا بده
- موچ یا دستم به خاک مرتضی علی: برای متوقف کردن بازی برای گفتن حرفی مهم استفاده می‌شود. بصورت من موچم و موچ استفاده می‌شود.
- جرزنی: وقتی کسی تقلب می‌کند سایر هم بازی‌ها برای اعتراض اصطلاح جرزنی یا جرزدن را استفاده می‌کننذ.
- نخودی: فردی که در آمار بازی زیاده آمده‌است و هیچ‌کس ایده‌ای ندارد که چه نقشی می‌توان به او سپرد و یا از نظرسنی از بقیه کوچک‌تر است و بازیکنان می‌خواهند دل‌شکستگی حاصل نشود، در نتیجه نقشی سفید(احتمالاً بیطرف) به عنوان نخودی وارد بازی می‌شود
///////////////////////////////////
نام بازی: لی لی (گانیه)
نام محلی: بابالاری گلدی شیطان (تک قشلی)
اهداف کلی: حفظ تعادل، تقویت عضلات پا، ایجاد هماهنگی بین دست و پا و چشم
ها، ایجاد روحیه فداکاری
اهداف جزیی: افزایش ضربان قلب و در نتیجه بهبود جریان
خون
تعداد بازیکن: محدودیتی ندارد
سن بازیکنان: 8 الی 15 ساله
ابزار لازم: کفش مناسب ورزشی
محوطه بازی: یک مربع 6 × 6 متر
شرح بازی:
ابتدا دو بازیکن به عنوان سرگروه تعیین می شوند و سایر بازیکنان را به طور
مساوی تقسیم می کنند. بعد به قید قرعه (مانند شیر و خط) گروهی داخل زمین بازی قرار
می گیرند و گروه دیگر در بیرون زمین به عنوان مهاجم.
بازی بدین ترتیب آغاز
می شود که به پیشنهاد سرگروه مهاجم، یکی از یاران با یک پا وارد زمین بازی می شود و
به صورت لی لی به طرف بازیکنان داخل زمین حمله کرده و با دست آنها را لمس می کند که
موجب سوختن و خارج شدن آنها از داخل زمین بازی می شود.
البته در این میان
فردی که لی لی می رود سعی دارد با سرعت بیشتر و حفظ تعادل، وضیفه اش را انجام دهد و
بازیکنان داخل زمین نیز سعی بر این دارند که با فرار کردن، از دسترس حریف مهاجم دور
بمانند.
حال چنانچه اگر بازیکن مهاجم خسته شده و پای دیگرش را نیز روی زمین
بگذارد خواهد سوخت. و بایستی نفر دیگری بنا به پیشنهاد سرگروه داخل زمین بیاید و
رَوَند بازی را حفظ کند. این بازی تا لی لی رفتن آخرین نفر از گروه مهاجم ادامه می
یابد چنانچه اگر توانسته باشند تمام بازیکنان داخل زمین را لمس کنند، در دور بعدی
جای دو گروه عوض می شود و آنها داخل زمین قرار می گیرند و گرنه در دور بعدی نیز به
عنوان گروه مهاجم بازی خواهند کرد.
هر برد یک امتیاز دارد و در آخر بازی، هر
کدام از گروه ها بتواند امتیازات خود را به حد نصاب براسند برنده بازی اعلام می
گردد.
نکات: محوطه بازی را می توان به شکل دایره نیز خط کشی کرد. در بعضی مناطق
بازی فوق با این چاشنی توأم است که بازیکنان داخل مین می توانند پای بالایی بازیکن
مهاجم را به سطح زمین برسانند و از بازی برکنار کنند.
نتیجه بازی: این بازی نه تنها باعث تحرک و نشاط جسمی کودکان می شود، بلکه
موجب می گردد، حس نیکی و از خود گذشگی در آنها به اوج برسد، به طوری که ملاحظه می
شود هر بازیکن سعی دارد خستگی لی لی را تحمل کند و تعدادی را از گروه مقابل لمس کند
تا سایر بچه های گروهش کمتر خسته شوند و شانس بیشتری برای برنده شدن و نهایتاً داخل
زمین قرار گرفتن داشته باشند که این موارد باعث افزایش سرعت و بهبود عمل ها و عکس
العمل ها خواهد گردید که در مواقع ضروری در رابطه با کمک به دوستان و همکلاسی ها
لازم به نظر می رسد.
//////////////////////////////////////////////////
تیله‌بازی (به فارسی افغانستان: گولّه بازی) یا تشیره یک بازی تفریحی با گوی‌های شیشه‌ای است. باید با غلطاندن و زدن گوی‌های شیشه‌ای (تیله) به هم و حرکت دادنشان آنها را از محدوده خاصی خارج کرد.
این بازی که معمولاً بصورت دو نفره انجام می‌شود همانند بازی پاسور دارای بازی‌های مختلفی است. ولی اصلی‌ترین بازی آن که مردم بیشتر آن را می‌شناسند «کل» است. البته این هم نامی است که در نقاط مختلف تفاوت دارد بازی به گونه‌ای است که برای شروع باید دو چاله کوچک به اندازه ۱۰ سانتی متر قطر و ۵ سانتی متر عمق داشته باد. دو نفر بصورت ایستاده بازی را شروع می‌کنند و انتخاب فرد آغاز کننده به شکل‌های مختلف از جمله سنگ-کاغذ-قیچی و یا تعیین قراری از قبل انجام می‌شود. البته در جاهایی این بازی به صورت چند نفره و یا حتی به صورت تیمی اجرا می‌شد.
//////////////////////////////////////
